Witwasschandaal drukt sentiment rond Europese bankaandelen

In het kort:

  • - Europese banken zouden betrokken zijn bij $ 470 miljard aan verdachte transacties
  • - ING opnieuw genoemd in witwasschandaal, wij vinden koersdaling overdreven
  • - Rol ABN Amro, KBC en BNP Paribas lijkt van beperkter aard

 

 

Beleggers hebben opnieuw een negatief gevoel bij Europese bankaandelen. Dat volgt op berichtgeving in Europese media dat diverse grote Europese banken onvoldoende hebben gedaan om witwassen van geld via Rusland te voorkomen.

Het Organised Crime and Corruption Reporting Project (OCCRP), een collectief van onderzoeksjournalisten, meldde woensdag dat er jarenlang grootschalige witwaspraktijken vanuit Rusland hebben plaatsgevonden en waarvoor een groot aantal Europese banken is gebruikt. Het zou gaan om de Nederlandse banken ING, ABN Amro en Rabobank, de Franse banken BNP Paribas en Crédit Agricole, de Belgische bank KBC, het Duitse Deutsche Bank en de Scandinavische banken Danske, Nordea en Swedbank.

Het onderzoek van OCCRP richt zich op $ 470 miljard aan transacties. Die liepen door een witwasnetwerk dat zou ontworpen zijn door de Russische zakenbank Troika Dialog. Hierbij speelt de Litouwse bank Ukio Bankas een centrale rol.

Impact op beleggingscasus

Wij voorzien dat dit witwasschandaal het sentiment rond bankaandelen de komende tijd zal blijven drukken. Behalve dat uitkomsten van nieuwe onderzoeken ongetwijfeld tot boetes zullen leiden, is de kans aanwezig dat de kosten voor banken om te voldoen aan regelgeving en om witwassen tegen te gaan nog verder oplopen.

Informatie over de witwaszaak is beperkt en komt vooral van wat kranten in diverse Europese landen erover schrijven. Toch proberen wij van de betrokken bankaandelen die wij volgen de verwachte impact op de beleggingscasus te geven. Hieruit blijkt, dat deze kwestie vooralsnog vooral ING en Deutsche Bank treft. Uiteraard zijn er ook andere banken betrokken, maar voorlopig in mindere mate. Ook is te verwachten dat de lijst groter wordt dan de genoemde banken. Zo heeft bijvoorbeeld Société Générale veel activiteiten in Rusland.

Momenteel zijn wij positief over de sector financiële dienstverlening vanwege de lage waardering ten opzichte van het historisch gemiddelde. Maar een aanhoudend negatief sentiment heeft gevolgen voor onze visie op de sector.

ING

ING was op de hoogte van witwaspraktijken van een Russische klant bij ING Rusland in Moskou, bericht de Nederlandse krant Trouw. Deze klant zou bij ING een rekening hebben gehad tussen 2006 en 2013. In 2009 meldde ING bij de Belgische financiële autoriteiten dat de bankrekeningen mogelijk gebruik werd voor witwaspraktijken. Het zou gaan om een bedrag van € 1,7 miljard. Door gebrek aan bewijs is het onderzoek afgebroken.

Voor beleggers is het belangrijk om te weten dat de zakenkrant De Tijd hier in 2010 al over schreef. Voor een deel gaat de berichtgeving van woensdag daarom over oud nieuws. Wat wel nieuws is, is dat het filiaal van ING in Moskou op basis van de nieuwe informatie na 2010 is doorgegaan met het bedienen van de klant. En dat is langer dan eerder werd aangenomen.

Na de berichtgeving over de – opnieuw – betrokkenheid van ING bij witwassen leverde de marktwaarde van de bank meer dan € 3 miljard in. De koersdaling van het aandeel ING is volgens ons overdreven. Zo gaat broker Citi op basis van boetes van vergelijkbare overtredingen uit van een boete van maximaal € 2,8 miljard.

De waardering van ING was al erg laag en volgens ons is er teveel slecht nieuws ingeprijsd. Vanwege de grote rol van ING in het Troika-dossier en de recente boete van € 775 miljoen voor een andere witwaszaak, is de kans wel duidelijk aanwezig dat het sentiment rond de Nederlandse bank voor langere tijd bedrukt zal zijn. Wij houden dan ook een neutrale opinie aan op het aandeel ING.

ABN Amro en RBS

Via rekeningen van ABN Amro zou voor € 190 miljoen aan verdacht geld zijn gestroomd, schrijven Trouw  en Nederlands weekblad De Groene Amsterdammer. Het betrokken onderdeel van ABN Amro is echter in 2008 overgenomen door RBS en later gesloten. Wij verwachten een beperkte impact voor ABN Amro en RBS, het bedrag waarover het gaat is veel lager dan bij ING. Op het aandeel ABN Amro hebben wij een neutrale opinie, net als op dat van RBS.

KBC

Ook KBC is betrokken bij het witwasschandaal, meldde het tijdschrift Knack woensdag. En er zou er niet € 1,7 miljard maar € 10 miljard via België zijn weggesluisd. Dat is veel meer dan de berichtgeving van OCCRP. De koers van het aandeel KBC leverde daarop 2,7% in. De rol van KBC is echter beperkt tot clearing (afwikkeling) van transacties tussen andere banken. Dat betekent, dat KBC niet verantwoordelijk is voor de herkomst van de transacties. Bovendien verbrak KBC zijn relatie met Ukio Bankas in 2010. De koersreactie vinden wij dan ook overtrokken. Wij blijven positief over het KBC.

BNP Paribas

Volgens Knack zou ook BNP Paribas Fortis, de Belgische activiteiten van BNP Paribas, zijn gebruikt voor witwassen. Het zou om een vergelijkbare rol gaan als bij KBC. Daarom voorzien wij ook beperkte impact op de beleggingscasus van BNP Paribas. Op het aandeel BNP Paribas hebben wij een neutrale opinie.

Deutsche Bank

De naam van het al jaren door schandalen geplaagde Deutsche Bank duikt ook in dit dossier weer op. De clearing-activiteiten van Deutsche Bank werden gebruikt voor € 31 miljard aan transacties. Hoewel dat een groot bedrag is, lijkt het er op dat Deutsche Bank wat dit betreft weinig verantwoordelijkheid draagt. Echter, volgens Süddeutsche Zeitung zouden ook bankrekeningen bij Deutsche Bank gebruikt zijn voor $ 889 miljoen aan transacties tussen 2003 en 2017. Hier zien wij een groter risico. Wij vinden Deutsche Bank het minst aantrekkelijk gepositioneerd en houden een neutrale opinie.

Wij blijven de ontwikkelingen volgen. Binnenkort publiceren we meer over onze visie op de financiële sector.